วันอาทิตย์ที่ 14 สิงหาคม พ.ศ. 2554

ภารกิจการจัดทำเอกสาร OA


ภารกิจ การจัดทำเอกสาร OA ในมหาวิทยาลัย
          ปัจจุบัน OA ได้รับความสนใจอย่างมากในมหาวิทยาลัย เพราะการเข้าถึงข้อมูล
สารสนเทศนั้นทำได้ง่าย สะดวก รวดเร็ว และยังเป็นการประหยัดทรัพยากรด้วย 
OA ยังเป็นส่วนที่ทำให้ผู้ใช้รับข้อมูลสารสนเทศใหม่ๆ ที่เป็นประโยชน์ให้กับผู้ใช้ได้
พัฒนาความคิดและเกิดคิดใหม่อีกมากมาย จึงมีการทำ OA ให้มีคุณภาพและ
มาตรฐานเพื่อให้ผู้ใช้นั้น ใช้ข้อมูลสาารสนเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพ



ภารกิจในการจัดทำเอกสาร OA ของคณะศิลปศาสตร์และวิทยาศาสตร์ 
มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด
1. ใช้ Creative Comand เป็นสัญญาอนุญาติ และเป็นสัญลักษณ์ของผู้สร้างผลงานนั้นๆ
2. ตัวผู้สรรค์สร้างนั้น สามารถ upload file เก็บไว้ในคลังเก็บเอกสารของสถาบันนั้นๆได้
3. OA ไม่สามารถนำออกมาจำหน่ายเพื่อหวังผลกำไรได้
4. ต้องผ่านการรับรองจาก FAS
5. มีการจัดเก็บเอกสารเพื่อให้ผู้ใช้เข้าถึงข้อมูลได้
6. OA แต่ละชิ้นงานต้องมีการพิจารณาก่อนที่จะนำไปเผยแพร่
7. ผลงานแต่ละชิ้นสามารถเผยแพร่ในวารสารที่เจ้าของผลงานต้องการเผยแพร่ได้ 
อีกทั้งมีการรักษาสิทธิของเจ้าของผลงานด้วย
8. เมื่อมีการละเมิดสิทธิ สามารถนำคำร้องต่อมหาวิทยาลัยได้ จะมีการดำเนินการทันที
9. มีสัญญาอนุญาติให้เจ้าของผลงานโดยไม่กำหนดระยะเวลา


ภารกิจในการจัดทำเอกสาร OA ของ University of Southampton

 1. เน้นการทำวิจัยในรูปแบบเอกสาร OA และส่งเสริมการทำวิจัย เพื่อให้ผู้ใช้ศึกษา
และนำไปใช้งาน
 2. มีการคลังจัดเก็บเอกสาร โดยมีผ้เชี่ยวชาญเป็นคนตรวจสอบและดูแล ก่อนที่จะเผย
แพร่ข้อมูลสารสนเทศออกไป
3. ภารกิจของมหาวิทยาลัยจะต้องสอดคล้องกับข้อตกลงทางด้านลิขสิทธิ์กับสำนักพิมพ์ 
หรือผู้จัดพิมพ์เอง
4. เอกสารที่เป็นผลงานวิจัยระดับสูง ที่จัดทำขึ้นโดยผู้เชียวชาญ นักศึกษาปริญญาโท 
จะต้องนำไปเก็บในคลังจัดเก็บเอกสารที่อยู่ในประเทศออสเตรเลีย





หน้าที่ของบรรณารักษ์
1. การจัดทำ OAJ (Open Access Jounal)
-ควรมีการจัดทำไว้ใน OPAC ของห้องสมุด
-ควรมีการรวบรวมบทความในวารสารไว้ให้ได้มากที่สุด เพื่อให้ผู้ใช้สืบค้นเพียงครั้งเดียว
ก็ได้ข้อมูลที่ต้องการได้ในทันที แบบ One-stop-service
2. การจัดทำ IR
-เพื่อช่วยเหลือให้เกิดการเผยแพร่ความรู้ในชุมชน โดยไม่แสวงหาผลกำไร
-มีการจัดทำบรรณานิทัศน์ให้กับหนังสือหรือบทความในวารสาร

Gold OA หรือ Open access Journal (OAJ)

 Gold OA หรือ Open access Journal 
เป็น OA ที่สำนักพิมพ์จะเป็นผู้นำบทความที่ผู้เขียนส่งมาไปจัดทำเป็น OA
โดยที่เจ้าของบทความหรือองค์กรต้นสังกัดเป็นผู้จ่ายค่าจัดทำทั้งหมดให้แก่สำนักพิมพ์
ซึ่งเอกสารที่ทำเป็น OA รวมทั้งบทความที่ตีพิมพ์จะถูกนำไปจัดเก็บไว้ในคลังความรู้บน
อินเตอร์เน็ตของสำนักพิมพ์หรทอแหล่งที่กำหนดเพื่อเผยแพร่พร้อมกัน



Open Access Journals Publisher-types
1. Born-OA Publishers
เป็นวารสารที่ไม่เคยตีพิมพ์มาก่อน และไม่ผ่านการจัดทำ เป็นวารสารเชิงพาณิชย์ที่หวัง
ผลกำไร มีการใช้สัญญาอนุญาตลงไปในงานเพื่อให้ผู้ใช้ทราบว่าเป็นผลงานที่สามารถ
เข้าถึงได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย และมีการจัดทำเป็นแบบสาธารณะ จึงเป็นการจัดทำ
โดยที่ไม่หวังผลกำไร
2. Conventional Publishers
วารสารเชิงพาณิช ที่มีการตีพิมพ์ผ่านสำนักพิมพ์เพื่อจัดจำหน่ายโดยหวังผลกำไร 
มีนโยบายเปิดเป็น OA มากขึ้น หากนักเขียนต้องการให้ผลงานของตนเองเป็นที่รู้จัก
สามารถนำผลงานของตนเองนั้นมาตีพิมพ์กับสำนักพิมพ์ได้




3. Non-Traditional Publishers 
          วารสารที่จัดทำขึ้นโดยไม่หวังผลกำไร  และเปิดให้มีการจัดการแหล่งข้อมูลวารสาร
และระบบการเผยแพร่แบบสาธารณะ เพราะไม่เป็นการแสวงหากำไรสำนักพิมพ์ จึงไม่มี
วัตถุประสงค์ในการจัดทำเพื่อการค้าหรือหวังผลกำไร ดังนั้นจึงเป็นการจัดทำในระดับ
สถาบันหรือ หน่วยงานซึ่งเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายทั้งหมด ซึ่งการจัดทำวารสาร
ในรูปแบบนี้ควรได้รับการส่งเสริมให้ มีการจัดทำเป็นแบบ OA เพื่อให้สามารถเข้าถึง
ได้ง่ายและไม่เสียค่าใช้จ่ายใดๆ
4. Hybrid Publishers
เป็นการจัดทำในรูปแบบของ OA โดยผู้จัดทำผลงานเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายเอง 
เพื่อให้บทความของผู้เขียนได้ตีพิมพ์ผ่าน OA Journal

รูปแบบการนำเสนอ Self-Archiving

รูปแบบการทำ OA Publishing

Green OA :  OA archives or repositories
Gold OA : OA journal


รูปแบบการนำเสนอ Self-Archiving 
-  Author's Personal Websites 
เป็นการจัดทำ Open access ของผู้เขียนเองมีการเผยแพร่ผลงานในเว็บไซต์ของ
ตนเองผ่านทางระบบอินเตอร์เน็ต ซึ่งส่งผลให้สามารถสืบค้นโดยใช้ Search Engine ได้ 
และช่วยให้ผู้ใช้สามารถเข้าถึงหรือเข้าใช้ได้ง่ายยิ่งขึ้น มีการนำเสนอเอกสารจะอยู่ใน
รูปของ HTML,PDF,WORD ฯลฯ
- Disciplinary  Archives
เป็นคลังจัดเก็บเอกสารระดับสถาบันที่มีการจัดเก็บเฉพาะสาขาวิชา นิยมใช้ 
Open Source Software เนื่องจากมีการจัดเก็บเอกสารอิเล็กทรอนิกส์จากผู้แต่งทั่วโลก
จากหลายสาขาวิชา หรือเฉพาะสาขาวิชามาไว้ในที่เดียว โดยอาศัยความร่วมมือใน
ระดับสถาบัน องค์กร หรือหน่วยงานต่างๆในการจัดทำ



- Institutional-Unit Archives
คลังจัดเก็บเอกสารของหน่วยงานย่อย ของสถาบันหรือองค์กร จัดเก็บข้อมูลของ
หน่วยงานย่อย ภายใต้องค์กรหรือสถาบันนั้นๆซึ่งอาจจัดทำแบบเว็บไซต์ส่วนบุคคลหรือ
ทำแบบ Open Source Software จากรูปแบบการจัดทำแบบ Disciplinary Archives 
มาใช้ในการจัดทำได้
-  Institutional Repositories
เป็นการจัดทำ Open access ลงในคลังเอกสารของมหาวิทยาลัย หรือ สถาบัน
การวิจัยต่างๆที่มีการจัดเก็บผลงานไว้ในคลังเอกสารของตน ซึ่งมันกจะมีการรวบรวม
เอกสารในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ เช่น E-Print , E-Theses โดยการจัดทำนั้นมีการเผยแพร่
ให้เป็นสาธารณะหรือแบบเปิด เพื่อให้ทุกคนสามารถเข้าถึงได้